ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը՝ նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանի գլխավորությամբ 2026 թվականի հունիսի 17-ի նիստում ընդունել է որոշում, որն ուղղված է 6(10) կՎ լարմամբ սպառման համակարգերի և բազմաբնակարան շենքերի բաշխման ցանցին միացման գործընթացի ազատականացմանը։   Գործող կարգավորման համաձայն՝ վերը նշված  բաշխման ցանցին միացումն իրականացվում էր «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից՝  համապատասխան պայմանագրերի կնքման միջոցով։   Նոր կարգավորման համաձայն՝  բաշխման ցանցին միացումը կիրականացվի «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրվող տեխնիկական պայմանների հիման վրա՝ դիմող անձի (Սպառող, որը դիմում է միացման համար, նոր կառուցվող բազմաբնակարան շենքի կամ կառուցապատվող թաղամասի միացման դեպքում դիմող անձ է հանդիսանում կառուցապատողը) սեփական միջոցներով։ Արդյունքում, միացման գործընթացը կդառնա ավելի պարզ և ճկուն։   Գործնականում 6(10) կՎ լարմամբ սպառողների և բազմաբնակարան շենքերի համար կառուցվող էլեկտրական ենթակառուցվածքները հիմնականում նախատեսված են միայն տվյալ սպառողներին սպասարկելու համար և, որպես կանոն, հետագայում չեն օգտագործվում այլ նոր բաժանորդների միացման նպատակով։   Փոփոխություններով նաև հստակեցվել են տեխնիկական պայմանների տրամադրման պայմանները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ կառուցված բաշխման ցանցը ենթակա է հանձնման «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին։   Նոր կարգավորումներից բխող համապատասխան փոփոխություններ են կատարվել նաև Հանձնաժողովի 2019 թվականի դեկտեմբերի 25-ի №519-Ն որոշման մեջ, որով սահմանվում են բաշխողի հետ կնքվող պայմանագրերի օրինակելի ձևերը։   Ընդհանուր առմամբ, փոփոխությունները միտված են միացման գործընթացի ազատականացմանը, վարչական ընթացակարգերի կրճատմանը և ոլորտում առավել արդյունավետ ու կանխատեսելի կարգավորումների ապահովմանը՝ պահպանելով սպառողների և բաշխողի իրավունքների ու պարտականությունների հավասարակշռությունը։    

ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի Ֆինանսատեխնիկական և դիմումների քննարկման վարչության պետ Մերի Ղազարյանը և Զարգացման ծրագրերի բաժնի գլխավոր մասնագետ Ելենա Բաբոյանը ս.թ. հունիսի 9-10-ը Բելգիայի Թագավորության Բրյուսել քաղաքում մասնակցել են Էներգետիկայի կարգավորողների եվրոպական խորհրդի (CEER – Council of European Energy Regulators) կողմից կազմակերպված «Ճկունության հնարավորությունների օգտագործումը՝ հանուն մաքուր էներգետիկ ապագայի» թեմայով վերապատրաստման դասընթացին։   Դասընթացը նվիրված էր էներգետիկ համակարգերի ճկունության (flexibility) զարգացմանը՝ որպես մաքուր, անվտանգ և կայուն էներգետիկ ապագայի ձևավորման կարևոր նախապայմանի։ Միջոցառմանը մասնակցել են Արևելյան գործընկերության երկրների էներգետիկայի ոլորտի պետական կառույցների և կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև Եվրոպական միության առաջատար էներգետիկ կազմակերպությունների փորձագետներ։   Դասընթացի խոսնակներն էին CEER-ի, ACER-ի, ENTSO-E-ի, ARERA-ի, Ֆինլանդիայի Էներգետիկայի վարչության (Energy Authority Finland), Smart Energy Europe-ի և ոլորտի այլ հեղինակավոր կառույցների ներկայացուցիչները, որոնք ներկայացրել են եվրոպական լավագույն փորձն ու գործնական լուծումները՝ ուղղված էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի ճկունության բարձրացմանը։   Վերապատրաստման ընթացքում քննարկվել են քաղաքականության, կարգավորման և տեխնիկական շրջանակները, որոնք անհրաժեշտ են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների առավել արդյունավետ ինտեգրման, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալիության և կայունության ապահովման համար։   Դասընթացի հիմնական ուղերձն այն էր, որ մաքուր էներգետիկ ապագան հնարավոր է ապահովել առավել ճկուն և արդյունավետ էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի պարագայում՝ օգտագործելով պահանջարկի կառավարման, էներգիայի կուտակման, տեղական շուկաների զարգացման և խելացի ցանցերի գործիքակազմը, որոնք հնարավորություն կտան ինտեգրել վերականգնվող էներգիայի մեծ հզորություններ՝ առանց նվազեցնելու համակարգի հուսալիությունը:    

Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը տեղեկացնում է, որ սույն թվականի հունիսի 17-ին կայանալիք նիստը ժամը 11:00-ի փոխարեն տեղի կունենա ժամը 14:00-ին:

Սույն թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի (ՀԾԿՀ) նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանը և HELVETAS Swiss Intercooperation շվեյցարական զարգացման կազմակերպության հայկական ներկայացուցչության ղեկավար Հովսեփ Պատվականյանը ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր, որի նպատակն է համագործակցություն հաստատել ներառական և կանաչ տնտեսական զարգացումը խթանող ծրագրի շրջանակներում։ Հուշագիրը ստեղծում է կողմերի միջև համագործակցության շրջանակ կայուն տնտեսական զարգացման, էներգաարդյունավետության, կանաչ անցման, կարգավորող միջավայրի բարելավման, էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և օգտագործման հետ կապված ոլորտներում։ Այն նաև նախատեսում է համագործակցություն հետազոտությունների, խորհրդատվությունների, գիտելիքների փոխանակման, կարողությունների զարգացման, շահագրգիռ կողմերի ներգրավման և էներգետիկ ոլորտի բարելավմանն ու շուկայի զարգացմանը նպաստող առաջարկությունների մշակման ոլորտներում։ Հատկապես կարևորվում է հանձնաժողովի ինստիտուցիոնալ և մասնագիտական կարողությունների ամրապնդումը, այդ թվում՝ ուսումնական ծրագրերի, փորձագիտական փոխանակումների, սեմինարների և մասնագիտական զարգացման այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման միջոցով։Ստորագրման արարողությունից հետո ելույթ ունենալով՝ ՀԾԿՀ նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանը ընդգծեց համագործակցության գործնական նշանակությունը. «Էներգետիկայի ոլորտը արագ վերափոխման է ենթարկվում՝ ստեղծելով նոր մարտահրավերներ կարգավորող մարմինների համար։ Այսօր արդյունավետ կարգավորումը պահանջում է ոչ միայն ուժեղ ինստիտուտներ, այլև ժամանակակից փորձագիտություն, շարունակական մասնագիտական զարգացում և միջազգային գործընկերների հետ սերտ համագործակցություն։ Մենք բարձր ենք գնահատում HELVETAS-ի պատրաստակամությունը՝ աջակցելու կարողությունների զարգացմանը և գիտելիքների փոխանակմանը։ Այս Հուշագիրը նոր հնարավորություններ կընձեռի Հանձնաժողովի ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդման, կարգավորող պրակտիկայի բարելավման և Հայաստանում կայուն զարգացմանը աջակցելու համար»։ Մեսրոպյանը նաև նշեց, որ համագործակցությունը կնպաստի էներգետիկ կարգավորման ժամանակակից մոտեցումների ներդրմանը, կնպաստի միջազգային լավագույն փորձի փոխանակմանը և կաջակցի ոլորտում ավելի կանխատեսելի և ներդրումային միջավայրի ստեղծմանն ուղղված ջանքերին։ HELVETAS Swiss Intercooperation-ի հայկական ներկայացուցչության ղեկավար Հովսեփ Պատվականյանն ընդգծեց համագործակցության կարևորությունը կայուն տնտեսական զարգացման խթանման գործում. «Մենք ուրախ ենք համագործակցություն հաստատել Հանձնաժողովի հետ և կարծում ենք, որ կարողությունների ամրապնդումը և գիտելիքների փոխանակումը կնպաստեն Հայաստանում ավելի արդյունավետ և կայուն էներգետիկ ոլորտի ձևավորմանը: Հուշագրի ստորագրումից հետո մենք սպասում ենք գործնական նախաձեռնությունների իրականացմանը, որոնք կապահովեն երկարաժամկետ օգուտներ էներգետիկ ոլորտի համար»: Կողմերը վստահություն հայտնեցին, որ Հուշագիրը կծառայի որպես ամուր հիմք գործնական համագործակցության և Հայաստանի կայուն տնտեսական և էներգետիկ զարգացմանը նպաստող նախաձեռնությունների իրականացման համար։ HELVETAS Swiss Intercooperation-ը միջազգային ճանաչում ունեցող շվեյցարական զարգացման կազմակերպություն է, որն ավելի քան 70 տարի գործունեություն է իրականացնում աշխարհի բազմաթիվ երկրներում՝ իրականացնելով ծրագրեր կայուն զարգացման, կրթության, ինստիտուցիոնալ կարողությունների և տնտեսական զարգացման, ինչպես նաև կլիմայի փոփոխության հարմարվողականության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտներում։